ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ของ จ.นครสวรรค์


คำขวัญจังหวัดนครสรรค์
เมืองสี่แคว แห่มังกร  พักผ่อนบึงบอระเพ็ด ปลารสเด็ดปากน้ำโพ
                     

    นครสวรรค์ เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ระหว่างภาคกลางและภาคเหนือจึงเป็น “ประตูสู่ภาคเหนือ”ละเป็นศูนย์กลางการคมนาคมที่สำคัญของภาคเหนือตอนล่างและจังหวัดนี้ยังมีความสำคัญตรงที่เป็นจุดบรรจบของแม่น้ำสายสำคัญ ๆ   หรือที่รู้จักกันในนาม “ปากน้ำโพ”  แม่น้ำปิง วัง ยม  และน่าน หลมาบรรจบกันที่นี่กลายเป็นต้นกำเนิดแม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำสายสำคัญของประเทศ   นอกจากนี้ยังเป็นที่ตั้งของบึงน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย คือ บึงบอระเพ็ด ซึ่งอุดมสมบูรณ์ไปด้วยพรรณพืช ฝูงนก นานาชนิด เนื่องจากมีอาหารอุดมสมบูรณ์ มีพื้นที่ประมาณ ๙,๕๙๗ ตารางกิโลเมตร
    จังหวัดนครสวรรค์  แบ่งการปกครองออกเป็น 15 อำเภอ คือ อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอลาดยาว อำเภอตาคลี อำเภอชุมแสง อำเภอบรรพตพิสัย อำเภอท่าตะโก อำเภอพยุหะคีรี อำเภอไพศาลี อำเภอหนองบัว อำเภอตากฟ้า อำเภอโกรกพระ อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอแม่วงก์ อำเภอแม่เปิน และอำเภอชุมตาบง 

                       
   นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่านครสวรรค์มีชื่อปรากฏมาตั้งแต่ครั้งสุโขทัยเป็นราชธานี  โดยเรียกว่า เมืองพระบาง เป็นเมืองหน้าด่านที่สำคัญในการทำศึกสงครามตั้งแต่สมัยสุโขทัย  อยุธยา ธนบุรี   กระทั่งถึงกรุงรัตนโกสินทร์  ภายหลังเรียกชื่อว่า เมืองชอนตะวัน  และเปลี่ยนเป็น "นครสวรรค์" ในที่สุดแต่ชาวบ้านโดยทั่วไปเรียกกันว่า เมืองปากน้ำโพ ที่เรียกว่า "ปากน้ำโพ" ก็คือว่าเป็นบริเวณที่แม่น้ำปิง วัง ยม และน่านมาบรรจบกัน จึงเรียกว่า "ปากน้ำโผล่" และเพี้ยนมาเป็น "ปากน้ำโพ"
 

   จังหวัดนครสวรรค์  เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือตอนล่าง  หรือภาคกลางตอนบน  สภาพทางเศรษฐกิจของนครสวรรค์เป็นจังหวัดเกษตรกรรม  และทำธุรกิจทางการค้าขายปลีก จังหวัดนครสวรรค์อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ โดยทางรถยนต์ประมาณ  237  กิโลเมตร

 
             ติดกับจังหวัดเพชรบูรณ์และลพบุรี
  ด้านใต้ ติดกับจังหวัดสิงห์บุรี ชัยนาท และอุทัยธานี
  ด้านเหนือ ติดต่อกับจังหวัดพิจิตรและกำแพงเพชร
  ด้านตะวันออก
  ด้านตะวันตก ติดกับจังหวัดตาก
 
    ที่ทำการไปรษณีย์ โทร. 0 5621 2241
  เทศบาลเมือง โทร. 0 5622 2452
  ประชาสัมพันธ์จังหวัด โทร. 0 5622 1530, 0 5633 1747
  โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ โทร. 0 5622 8688
  สภ.อ.เมือง นครสวรรค์ โทร. 0 5622 1005
  สถานีตำรวจ ศูนย์ชอนตะวัน โทร. 191
  สำนักงานจังหวัดนครสวรรค์ โทร. 0 5622 1018
  สถานีรถไฟ โทร. 0 5625 5544
 
   จังหวัดนครสวรรค์สภาพพื้นที่ตามลักษณะภูมิศาสตร์โดยทั่วไป ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มเหมาะแก่การเกษตร เป็นที่ราบประมาณ 3 ใน 4 ของพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดมีแหล่งน้ำสายสำคัญ  คือ  แม่น้ำปิง  แม่น้ำยม  และแม่น้ำน่านและรวมกันเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา  ไหลผ่านช่วงกลางของจังหวัด แหล่งน้ำที่กล่าวได้แบ่งพื้นที่ของ จังหวัดออกเป็นด้านตะวันออก  และตะวันตก
 
   แหล่งน้ำธรรมชาติในจังหวัดนครสวรรค์ ประกอบด้วยแหล่งน้ำประเภทต่าง ๆ  4  ประเภท คือ แหล่งน้ำในอากาศ (น้ำฝน)  แหล่งน้ำผิวดิน แหล่งน้ำชลประทาน และแหล่งน้ำใต้ดิน แม่น้ำสายใหญ่ที่มีประโยชน์และมีความสำคัญต่อความเป็นอยู่และเศรษฐกิจของประชากร ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำปิง แม่น้ำยมและมีป่าส่วนใหญ่ ่จำแนกออกเป็นป่าดิบเขา ดินแล้ง เต็งรังและป่าเบญจพรรณ ซึ่งมีพันธุ์ไม้ที่สำคัญหลายชนิด เช่น ไม้ยาง ตะเคียน มะค่า ประดู่ กระบาก เสลา พะยอม มะค่าโมง พิเภก แดง เต็ง รัง เหียง พลวง และ สัก เป็นต้น
 
   แบ่งการปกครองออกเป็น 13 อำเภอ และ 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่ กิ่งอำเภอชุมตาบง กิ่งอำเภอแม่เปิน อำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอโกรกพระ อำเภอชุมแสง อำเภอตากฟ้า อำเภอตาคลี อำเภอท่าตะโก อำเภอบรรพตพิสัย อำเภอพยุหะคีรี อำเภอไพศาลี อำเภอเมืองนครสวรรค์ อำเภอแม่วงก์ อำเภอลาดยาว อำเภอหนองบัว
                                                                                                    
 

พื้นที่                   9,597.7 ตร.กม. (อันดับที่ 20)
ประชากร             1,074,239 คน (พ.ศ. 2551) (อันดับที่ 18)
ความหนาแน่น      111.93 คน/ตร.กม . (อันดับที่ 45)